جهان عرب، قدرت نوظهور دنیای مد

در گذشته، جهان عرب به شدت از تحولات جهانی مد و فشن فاصله داشت و بیشتر به مسائل فرهنگی و سنتی خود توجه می‌کرد؛ اما در سال‌های اخیر فشن و های-فشن در خاورمیانه، به‌ویژه در عربستان سعودی، به‌عنوان یکی از مظاهر تغییرات فرهنگی و اجتماعی، به شکل چشمگیری مورد توجه قرار گرفته است. برگزاری رویدادهایی نظیر نمایشگاه دیور در ریاض، هفته‌ی مد ریاض، هفته‌ی مد دبی و رویدادهایی مانند Fashion Trust Arabia در مراکش و ۱۰۰۱ موسم الی صعب در ریاض، همگی نشان از تمایل این کشور به قرار گرفتن در مرکز توجه صنعت جهانی مد دارند. ما قبلا تحولات فشن در کشورهای عربی از نظر هدیل حسین را بررسی کرده بودیم. در این مقاله نیز به بررسی تحولات فشن در جهان عرب و بخصوص عربستان سعودی، دلایل این تغییرات و جایگاه فشن در منطقه می‌پردازیم. 

چرا جهان عرب به‌خصوص عربستان سعودی به مرکز توجه فشن تبدیل شده است؟

عربستان سعودی در سال‌های اخیر به یکی از مراکز نوظهور در دنیای مد و فشن تبدیل شده است، که این تحول نتیجه‌ی مجموعه‌ای از عوامل می‌باشد. در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌کنیم:

۱. چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی

یکی از مهم‌ترین دلایل این تحولات، برنامه‌ی چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان سعودی است. این طرح که توسط محمد بن سلمان -ولیعهد این کشور- معرفی شده است، به دنبال تنوع‌بخشی به اقتصاد عربستان و کاهش وابستگی به نفت است. بخشی از این چشم‌انداز شامل توسعه‌ی صنایع فرهنگی، هنری و گردشگری می‌شود.

عربستان سعودی در کنار پیشرفت در موسیقی مثل برگزاری کنسرت خوانندگان بزرگ مثل امینم، جنیفر لوپز و گروه متالیکا در ریاض؛ پیشرفت در ورزش -مثل جذب فوتبالیست‌های مشهور دنیا از جمله کریستیانو رونالدو، نیمار و کریم بنزما- و به‌دست آوردن میزبانی جام‌جهانی ۲۰۳۴، در صنعت مد و فشن نیز پیشرفت‌های چشمگیری داشته است که بخشی از استراتژی چشم‌انداز ۲۰۲۰ می‌باشد.

۲. اصلاحات فرهنگی و اجتماعی

سال‌ها تصور می‌شد که عربستان سعودی کشوری محافظه‌کار و بسته است. اما با اصلاحات اخیر در حوزه‌های اجتماعی، نظیر آزادی‌های بیشتر برای زنان و گشایش در عرصه‌های فرهنگی، این کشور توانسته است تصویری جدید و مدرن از خود ارائه دهد. مد به عنوان یکی از ابزارهای تغییر فرهنگی، نقش مهمی در این تصویرسازی دارد. این روند در سایر کشورهای عربی مانند امارات متحده عربی، مراکش، کویت و عراق نیز دیده می‌شود، جایی که صنعت مد و فشن به عنوان بخشی از استراتژی‌های توسعه‌ی اقتصادی و فرهنگی، جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده و باعث رشد این کشورها در صحنه‌ی بین‌المللی شده است.

۳. جذب سرمایه‌گذارهای بین‌المللی

عربستان سعودی با سرمایه‌گذاری کلان در حوزه‌های لوکس و فشن، برندهای بین‌المللی را نیز به همکاری با خود ترغیب کرده است. این کشور با ارائه‌ی اسپانسری و مشوق‌های مالی و همچنین ایجاد زیرساخت‌های مدرن، نظیر مراکز خرید لوکس و نمایشگاه‌های پیشرفته، توانسته است توجه برندهایی نظیر دیور، ورساچه و گوچی را به خود جذب کند. در همین راستا، امارات نیز به عنوان یکی از پیشگامان مد در خاورمیانه، نقش مهمی در تقویت صنعت فشن منطقه ایفا می‌کند. 

برگزاری رویدادهای بین‌المللی نظیر دبی فشن ویک و رویدادهایی که زیر نظر عرب فشن کانسیل برگزار می‌شوند، همراه با میزبانی از طراحان مشهور جهانی، امارات را به پلتفرمی مهم برای تبادل فرهنگی و تجاری در صنعت مد تبدیل کرده است. زیرساخت‌های پیشرفته، مخاطبان بین‌المللی و سیاست‌های حامی خلاقیت، امارات متحده عربی را به رقیبی برجسته در کنار عربستان برای تبدیل منطقه به قطب جهانی مد و فشن بدل کرده است.

۴. جمعیت جوان و تغییر سلیقه‌ی مخاطبان

بیش از ۶۰ درصد جمعیت عربستان سعودی زیر ۳۰ سال  و متعلق به نسل زد هستند. این جمعیت جوان، به طور طبیعی به سمت مد و فشن گرایش دارند و تقاضای آن‌ها برای محصولات مدرن و لوکس باعث شده است که این بازار به یکی از پویاترین بازارهای مد در خاورمیانه تبدیل شود. این روند تنها محدود به عربستان نیست، بلکه در سراسر جهان عرب، به ویژه در کشورهای با جمعیت جوان مانند امارات متحده عربی، مصر، تونس و مراکش نیز دیده می‌شود.

در این کشورها، جوانان به دلیل افزایش دسترسی به اینترنت، شبکه‌های اجتماعی و تغییرات فرهنگی، علاقه‌مندی بیشتری به فشن و استایل‌های جدید پیدا کرده‌اند. این تغییرات باعث رونق بازارهای مد در شهرهای مهمی چون دبی، قاهره، ریاض و تونس شده است. تقاضای روزافزون برای برندهای بین‌المللی و طراحان محلی باعث شده که این کشورها به مراکز مهمی برای رویدادهای فشن، نمایشگاه‌ها و همکاری‌های تجاری تبدیل شوند. این تغییرات نه تنها بازار داخلی را تحت تأثیر قرار داده، بلکه بر پویایی و رقابت صنعت مد در سطح جهانی نیز افزوده است.

برخی از رویدادهای شاخص فشن در جهان عرب

صنعت فشن در جهان عرب در سال‌های اخیر شاهد رشد چشمگیری بوده و برخی از کشورهای این منطقه به میزبانی رویدادهای شاخص و بین‌المللی فشن تبدیل شده‌اند. این رویدادها نه تنها فرصتی برای نمایش آثار طراحان محلی و جهانی فراهم می‌کنند، بلکه به عنوان پلتفرم‌هایی برای تبادل فرهنگی و تجاری در صنعت مد عمل می‌کنند. از دبی تا قاهره و ریاض، این شهرها با برگزاری فشن‌ویک‌ها و نمایشگاه‌های معتبر طراحی، نقش مهمی در ارتقاء صنعت فشن در سطح جهانی ایفا کرده‌اند و به مرکز توجه برندها و طراحان تبدیل شده‌اند.

عربستان سعودی در سال‌های اخیر به یکی از مقاصد برجسته برای رویدادهای فشن در خاورمیانه تبدیل شده است. این تحولات در چهارچوب برنامه‌های توسعه‌ای مانند چشم‌انداز ۲۰۳۰ عربستان و همچنین ابتکاراتی همچون “موسم ریاض” شکل گرفته‌اند. “موسم ریاض” که از سال ۲۰۱۹ آغاز شده است، مجموعه‌ای از رویدادهای فرهنگی، هنری و سرگرمی را در پایتخت این کشور برگزار می‌کند و به یکی از بزرگ‌ترین جشنواره‌های منطقه‌ای تبدیل شده است. این رویداد، که از ماه اکتبر تا مارس ادامه دارد، میزبان نمایشگاه‌های فشن و فعالیت‌های هنری مختلفی است که به معرفی طراحان داخلی و بین‌المللی پرداخته و عربستان را به مرکز نوظهور صنعت فشن تبدیل کرده است.

۱. هزار و صد موسم الی صعب

در سال‌های اخیر، موسم ریاض با مجموعه‌ای از رویدادهای بزرگ فرهنگی و هنری، از جمله فشن شوهای بزرگ، توانسته توجه جهانی را به خود جلب کند. یکی از این رویدادها ۱۰۰۱ موسم الی صعب است که در آن آثار این طراح برجسته‌ی لبنانی به نمایش درآمدند. این رویداد نه تنها ادای احترامی به ۴۵ سال طراحی خلاقانه و لوکس عربی بود، بلکه به عنوان نمادی از همکاری بین عربستان و طراحان بین‌المللی خاورمیانه عمل کرد. این رویداد ترکیبی از فشن، هنر و سرگرمی بود و بیش از ۳۰۰ مدل لباس مختلف در کنار اجراهای برجسته‌ای از سلین دیون، جنیفر لوپز و کامیلا کابلو به نمایش گذاشته شد.

از دیگر اتفاقات جذاب این رویداد، حضور سلبریتی‌هایی هم‌چون هالی بری بود که با لباس نمادین خود از مراسم اسکار ۲۰۰۲ روی صحنه ظاهر شد. این رویداد به‌ طور کلی جشن بزرگی برای فشن و فرهنگ عربی محسوب می‌شد و به‌ عنوان یک نقطه عطف در تاریخ برند الی صعب به شمار می‌رفت. الی صعب در بیانیه‌ای درباره‌ی این رویداد گفت که “۱۰۰۱ موسم الی صعب” نه‌تنها جشن ۴۵ سالگی برند اوست، بلکه فرصتی برای آغاز فصل جدید و پر از امید در جهان عرب است. او افزود که این نمایش، تجلی خلاقیت‌های گسترده‌ای از فرهنگ عربی و دوران طلایی آن در زمینه‌های فکری و نوآوری بود که به‌ طور جهانی به نمایش گذاشته شد. 

۲. مراسم Fashion Trust Arabia

انجمن (Fashion Trust Arabia (FTA یک سازمان غیرانتفاعی است که به طراحان نوظهور از سراسر منطقه MENA (خاورمیانه و شمال آفریقا) کمک مالی، مشاوره و راهنمایی می‌دهد و بستری برای رشد و شناسایی بین‌المللی طراحان جهان عرب ایجاد می‌کند. جایزه‌ی FTA اولین ابتکار از نوع خود در دنیای عرب است که اولین دوره‌ی آن در سال ۲۰۱۸ با حمایت و حضور شخصیت‌های برجسته‌ای چون «شیخه موزا بنت ناصر» و «شیخه میاسه بنت حمد آل ثانی» در دوحه‌ی قطر برگزار شد، البته امسال این مراسم برای تقویت ارتباطات میان جوامع مختلف از طریق تبادل‌های فرهنگی در مراکش برگزار شد.

هر ساله، شش طراح برتر در شش دسته‌بندی مختلف طراحی انتخاب می‌شوند و از امسال جایزه‌ای جدیدی به نام Fashion Tech Award 2024 نیز اضافه شده است. FTA به ترویج خلاقیت‌های عربی و معرفی استعدادها از سراسر منطقه‌ی MENA اختصاص دارد و از طریق پلتفرم‌های خود به حمایت و ارتقاء آثار طراحان می‌پردازد. این سازمان همچنین با برندهای مختلف همکاری می‌کند و مجموعه‌های مشترک برای جمع‌آوری کمک مالی برای جامعه‌ی طراحان خود راه‌اندازی کرده‌است.

۳. هفته‌ی مد ریاض

هفته‌ی مد ریاض که توسط کمیسیون مد عربستان سعودی برگزار می‌شود، از سال ۲۰۲۳ به عنوان اولین هفته‌ی مد رسمی در پایتخت عربستان راه‌اندازی شد. این رویداد بخشی از چشم‌انداز فرهنگی و اقتصادی “چشم‌انداز ۲۰۳۰” عربستان است که به دنبال معرفی ریاض به عنوان یک مقصد جهانی مد است. در دومین دوره‌ی این رویداد در سال ۲۰۲۴، هفته‌ی مد ریاض از ۱۷ تا ۲۱ اکتبر برگزار شد و شامل ۲۸ شوی مد از بیش از ۳۰ طراح منطقه‌ای و بین‌المللی بود. برندهایی مانند عبادیه، تما عبد و هنداِمِه همراه با طراحان نوظهور، مجموعه‌های خود را ارائه کردند. هم‌چنین افراد سرشناسی مثل جورجینا رودریگز و نائومی کمپبل در این رویداد حضور داشتند. این رویداد نه‌تنها پلتفرمی برای نمایش لباس‌های رسمی و استایل خیابانی بود، بلکه بر غنای فرهنگی عربستان نیز تأکید داشت.

۴. هفته‌ی مد دبی

دبی فشن ویک که توسط منطقه‌ی طراحی دبی (D3) و شورای مد عرب راه‌اندازی شده است، یکی از رویدادهای برجسته‌ی مد در جهان عرب و هم‌چنین در سطح جهانی است. این رویداد اولین بار در سال ۲۰۲۳ با تمرکز بر طراحان محلی و بین‌المللی برگزار شد و هدف آن ایجاد یک پلتفرم برای نمایش استعدادها و تقویت همکاری‌های بین‌المللی در صنعت مد بود. در سال ۲۰۲۴، دبی فشن ویک برای سومین دوره‌ی خود، از ۴ تا ۸ فوریه برگزار شد. این رویداد در Dubai Design District یا همان D3 میزبانی شد و شامل نمایش‌های متنوع از طراحان منطقه‌ای و جهانی، مانند Michael Cinco، Blessed و دیما عیاد بود. از ویژگی‌های برجسته‌ی این دوره، برگزاری شوی افتتاحیه توسط طراح مالزیایی Rizman Ruzaini و حضور چهره‌های شناخته‌شده‌ای مانند نائومی کمپبل در ران‌وی بود. 

همچنین، این فشن ویک قبل از نیویورک فشن ویک برگزار شد تا جایگاه استراتژیکی در تقویم جهانی مد کسب کند و فرصت بیشتری برای دیده شدن توسط خریداران و رسانه‌ها فراهم کند . دبی فشن ویک نه‌تنها نمایش‌های مد، بلکه پنل‌های گفت‌وگو، نمایشگاه‌های برندها و رویدادهایی برای ایجاد شبکه‌سازی نیز در بر دارد. این ترکیب، بستری منحصر به فرد برای ایجاد ارتباط بین طراحان، برندها و خریداران جهانی ایجاد کرده است. این رویداد نشان‌دهنده‌ی رشد و قدرت صنعت مد در دبی به عنوان یک مرکز جهانی خلاقیت و طراحی است.

۴. نمایشگاه دیور در ریاض

نمایشگاه “The Christian Dior: Designer of Dreams” در تاریخ ۲۱ نوامبر در موزه ملی عربستان سعودی واقع در منطقه‌ی المربع افتتاح شد. این نمایشگاه برای اولین بار در عربستان، بیش از ۲۰۰ لباس اوت کوتور آرشیوی را به نمایش گذاشته است و شامل اکسسوری، اتودهای اصلی و طراحی‌هایی است که تاریخچه‌ی غنی و الهام‌بخش برند دیور را بازگو می‌کند. این نمایشگاه نشان‌دهنده‌ی تلاش‌های عربستان برای گسترش فرهنگی و ارائه‌ی هنر و طراحی جهانی به مخاطبان داخلی و بین‌المللی است.

در این نمایشگاه، آثار نمادین دیور از دوره‌های مختلف، با تمرکز بر کارهای مدیران خلاقیت برجسته‌ای مانند جان گالیانو، ماریا گراتزیا کیوری و دیگران را به نمایش گذاشته شده است. لباس‌های مشهور مانند “New Look” که به امضای دیور تبدیل شده، در کنار دیگر طراحی‌های نوستالژیک دیور ارائه شده‌اند. این رویداد نه تنها به تاریخچه‌ی برند می‌پردازد، بلکه تحولی که هر مدیر خلاقیت در دیور ایجاد کرده است را به نمایش می‌گذارد، از میراث کریستین دیور گرفته تا بازآفرینی‌های مدرن‌تر.

۵. فروشگاه برندهای لوکس در جهان عرب

در دنیای عرب، فروشگاه‌های برندهای لوکس یکی از نقاط جذاب برای علاقه‌مندان به مد و سبک زندگی لوکس به حساب می‌آیند. مراکز خرید بزرگ مانند Kingdom Center در ریاض، Dubai Mall در امارات و المول العرب در قاهره، محلی برای برندهای بین‌المللی مانند دیور، ورساچه، شنل، لویی ویتون و گوچی هستند. این فروشگاه‌ها طراحی‌هایی شیک و مجلل دارند و به‌عنوان مقاصد اصلی خرید برای افرادی با توان خرید بالا شناخته می‌شوند. 

علاوه بر این، بازار برندهای لوکس در کشورهای عربی با رشد قابل توجهی همراه بوده است. تقاضا برای مد لوکس در این منطقه، به‌ویژه در امارات متحده عربی و عربستان سعودی، با توجه به ثروت بالای برخی از شهروندان و گردشگران، به‌طور مستمر در حال افزایش است. برندهای لوکس نه تنها در فروشگاه‌های اختصاصی خود در این مراکز خرید حضور دارند، بلکه بسیاری از آنها برای پاسخگویی به نیازهای فزاینده مشتریان، به صورت آنلاین نیز فروش دارند. 

۶. رویداد Oud Fashion Talks کویت

این رویداد یکی از برجسته‌ترین گردهمایی‌های مد در منطقه خلیج فارس به شمار می‌آید و تلاش دارد تا پلی میان دنیای مد محلی کشورهای عربی، به‌ویژه کویت، و صحنه‌ی بین‌المللی مد ایجاد کند. کنفرانس Oud Fashion Talks با تمرکز بر خلاقیت و آینده‌نگری در صنعت مد طراحی شده است. این کنفرانس بستری است که در آن خلاقان، طراحان و علاقه‌مندان مد می‌توانند با چهره‌های برجسته و متخصصان این صنعت از سراسر جهان دیدار کرده و از تجربیات و دانش آنان بهره‌مند شوند.

«عود فشن» فرصتی فراهم می‌کند تا شرکت‌کنندگان ضمن آشنایی با آخرین ترندهای مد، دیدگاهی عمیق‌تر نسبت به چالش‌ها و فرصت‌های این حوزه پیدا کنند؛ در ضمن این رویداد ایده‌ای از زینب العبدالرزاق، بنیان‌گذار نشریه‌ی مد و زیبایی 3oud.com است. او این رویداد را در سال ۲۰۲۲ راه‌اندازی کرد و هدفش ایجاد بستری برای گفتگو، الهام‌بخشی و اتصال دنیای مد محلی به صحنه‌ی جهانی بود. زینب با تجربه و درک عمیق از صنعت مد و زیبایی، این کنفرانس را به عنوان فضایی برای تبادل دانش و ایجاد فرصت‌های جدید در دنیای مد طراحی کرد.

۷. هفته‌ی دیزاین دبی

هفته‌ی دیزاین دبی (Dubai Design Week) یکی از مهم‌ترین رویدادهای طراحی در خاورمیانه و منطقه خلیج فارس است که هر سال در شهر دبی برگزار می‌شود. این رویداد که در سال ۲۰۱۵ راه‌اندازی شد، به عنوان یک پلتفرم جامع برای نمایش نوآوری‌ها در زمینه طراحی صنعتی، معماری، مد، هنر و فناوری عمل می‌کند. یکی از بخش‌های برجسته‌ی این رویداد “Downtown Design” است که در آن برندهای معتبر و نوظهور به نمایش مجموعه‌های خود می‌پردازند. همچنین، این هفته به ترویج طراحی پایدار و بومی توجه ویژه‌ای دارد و فرصتی برای تبادل دانش و ارتباطات حرفه‌ای در جامعه‌ی خلاق جهانی فراهم می‌کند. طراحان مد نیز در این رویداد حضور پررنگی دارند و مجموعه‌های خلاقانه‌ی خود را به نمایش می‌گذارند.

۸. رویداد Cairo Fashion Festival

رویداد Cairo Fashion Festival یکی از برجسته‌ترین رویدادهای مد در مصر و شمال آفریقا است که به معرفی طراحان نوظهور و حرفه‌ای اختصاص دارد. این جشنواره هر سال در قاهره برگزار می‌شود و شامل نمایش‌های مد، اجراهای زنده، کارگاه‌های آموزشی، و جلسات شبکه‌سازی است. فستیوال مد قاهره، فرصتی بی‌نظیر برای طراحان جوان فراهم می‌کند تا استعدادهای خود را به نمایش بگذارند و با متخصصان این صنعت ارتباط برقرار کنند. همچنین، این جشنواره به جذب علاقه‌مندان مد و پوشاک لوکس کمک کرده و به یکی از نقاط مهم گردهمایی طراحان و برندهای برجسته در منطقه تبدیل شده است.

۹.هفته‌ی مد بیروت، لبنان

هفته مد بیروت (Beirut Fashion Week) یکی از رویدادهای مهم مد در خاورمیانه است که در لبنان، کشوری با شهرت جهانی در زمینه طراحی مد و پوشاک لوکس، برگزار می‌شود. این رویداد بستری فراهم می‌کند تا طراحان لبنانی و بین‌المللی، جدیدترین مجموعه‌های خود را به نمایش بگذارند. لبنان به دلیل داشتن طراحان برجسته‌ای مانند الی صعب، زهیر مراد، و جورج حبیقه، به یکی از مراکز خلاقیت و نوآوری در صنعت مد جهانی تبدیل شده است، و این رویداد به تقویت این جایگاه کمک می‌کند. همچنین این رویداد با نمایش لباس‌های رسمی و شب در کنار مجموعه‌های روزمره، توجه ویژه‌ای به تلفیق سنت و مدرنیته دارد و فرهنگ غنی لبنان را از طریق مد بازتاب می‌دهد.

۱۰. مراسم Saudi Cup Fashion Show

Saudi Cup Fashion Show یک رویداد برجسته در تقویم مد و رویدادهای لوکس عربستان سعودی است که به طور سالانه در کنار مسابقات بین‌المللی اسب‌دوانی Saudi Cup برگزار می‌شود. این نمایش مد، طراحان برجسته محلی و بین‌المللی را گرد هم می‌آورد تا جدیدترین و خلاقانه‌ترین مجموعه‌های خود را در فضایی پرشکوه به نمایش بگذارند.

این رویداد ترکیبی از مد، فرهنگ و علاقه‌ی عرب‌ها به تجملات است که نشان‌دهنده‌ی هویت مدرن و سنتی آن‌هاست. طراحان در این مراسم اغلب مجموعه‌هایی ارائه می‌کنند که الهام گرفته شده از فرهنگ عربی، پوشش سنتی و طراحی‌های معاصر هستند. Saudi Cup Fashion Show با حضور شخصیت‌های برجسته از دنیای مد، سلبریتی‌ها و علاقه‌مندان به اسب‌دوانی، به یکی از رویدادهای برجسته‌ی تقویم اجتماعی و مد عربستان تبدیل شده است و نقش مهمی در ارتقاء جایگاه این کشور در صنعت مد جهانی دارد.

۱۱. Modest Fashion Week

Modest Fashion Week یا هفته‌ی مد حجاب، یک رویداد جهانی است که با تمرکز بر طراحی‌های مدرن و خلاقانه برای پوشش‌های متناسب با اصول فرهنگی و مذهبی برگزار می‌شود. این رویداد که در شهرهای مختلف جهان از جمله دبی، استانبول و جاکارتا برگزار شده، به بستری برای نمایش مجموعه‌های طراحانی که در زمینه مد پایدار، متواضع و سازگار با ارزش‌های اسلامی فعالیت می‌کنند، تبدیل شده است. هدف اصلی این هفته مد، نمایش تنوع و خلاقیت در طراحی‌هایی است که ضمن حفظ پوشش، با ترندهای مدرن و استانداردهای زیبایی‌شناسی جهانی همخوانی دارند. این رویداد علاوه بر معرفی مد پوشیده، به موضوعاتی مانند مد پایدار، حمایت از زنان کارآفرین، و تقویت برندهای نوظهور نیز می‌پردازد.

۱۲. فستیوال بین‌المللی فشن قطر

Qatar International Fashion Festival یا QIFF یکی دیگر از برجسته‌ترین رویدادهای مد در قطر و منطقه‌ی خلیج فارس است که با هدف نمایش خلاقیت و نوآوری در صنعت مد برگزار می‌شود. این جشنواره‌ طراحان محلی، منطقه‌ای و بین‌المللی را گرد هم می‌آورد تا مجموعه‌های متنوعی از پوشاک لوکس، لباس‌های سنتی و طراحی‌های مدرن را به نمایش بگذارند.

این رویداد بخشی از تلاش قطر برای تقویت جایگاه خود در صنعت مد جهانی است و با تمرکز بر ارائه‌ی سبک‌های خاص و برجسته، به بستری برای معرفی استعدادهای نوظهور و برندهای مطرح تبدیل شده است.

۱۳. فستیوال فشن ابوظبی

Abu Dhabi Fashion Festival یکی از رویدادهای مهم و لوکس در صنعت مد امارات متحده عربی است که در شهر ابوظبی برگزار می‌شود. این رویداد نه‌تنها محلی برای معرفی استعدادهای جدید است، بلکه فرصتی برای نمایش فرهنگ و هنر امارات از طریق طراحی مدرن و خلاقانه محسوب می‌شود. این جشنواره بخشی از تلاش‌های ابوظبی برای تبدیل شدن به یک مرکز مهم فرهنگی و هنری در منطقه است و توجه علاقه‌مندان به مد و طراحی از سراسر جهان را به خود جلب می‌کند.

۱۴. رویداد Fashion Forward Dubai

Fashion Forward Dubai یا FFWD از سال ۲۰۱۳ آغاز شده و به تدریج به یکی از تأثیرگذارترین گردهمایی‌های مد در منطقه تبدیل شده است. FFWD شامل نمایش‌های مد، ارائه‌های خلاقانه، و سخنرانی‌های تخصصی در زمینه مد، تجارت و فناوری است. این رویداد بستری برای طراحان فراهم می‌کند تا مجموعه‌های خود را به خریداران، رسانه‌ها و علاقه‌مندان به مد معرفی کنند. یکی از بخش‌های کلیدی این رویداد “The Garden” است، فضایی اختصاصی برای نمایش محصولات برندهای مستقل و نوظهور. Fashion Forward Dubai نقش مهمی در رشد و توسعه صنعت مد خاورمیانه ایفا کرده و دبی را به یکی از مراکز برجسته مد در جهان تبدیل کرده است.

۱۵. هفته‌ی مد دریای‌ سرخ، جده

هفته‌ی مد دریای سرخ ( Red Sea Fashion) به عنوان یک رویداد فرهنگی مهم، برای اولین بار از ۱۶ تا ۱۸ می ۲۰۲۴ در شهر جده برگزار شد. این رویداد به نمایش طراحان محلی و بین‌المللی اختصاص داشت که مجموعه‌های جدید خود را شامل کالکشن‌های RTW، سافاری و لوکس، و همچنین جواهرات و اکسسوری‌ها ارائه کرد. هفته‌ی مد دریای سرخ به عنوان پلی بین گذشته و آینده‌ی مد در عربستان سعودی، فرصت منحصر به فردی برای تقویت صدای استعدادهای محلی و جذب توجه جهانی به غنای میراث سعودی بود.

۱۶. هفته‌ی مد امان ( به عربی: عَمّان) 

هفته مد امان (Amman Fashion Week) یکی از رویدادهای برجسته مد در اردن است که به معرفی طراحان محلی، منطقه‌ای، و بین‌المللی می‌پردازد. این رویداد که در پایتخت اردن، امان، برگزار می‌شود، بستری برای نمایش مجموعه‌های نوآورانه و خلاقانه است که اغلب الهام گرفته از فرهنگ و سنت‌های اردنی و عربی هستند. با تمرکز بر طراحی پایدار و استفاده از صنایع‌دستی محلی، هفته‌های مد اردن نقش مهمی در حمایت از فرهنگ و اقتصاد محلی ایفا می‌کند. این رویداد همچنین به تقویت جایگاه اردن به عنوان یکی از مراکز فرهنگی و هنری منطقه کمک کرده و توجه علاقه‌مندان مد از سراسر جهان را به خود جلب کرده است.

۱۷. ایونت‌های L’Officiel Arabia

ایونت‌های L’Officiel Arabia مجموعه‌ای از رویدادهای لوکس و برجسته در دنیای مد و طراحی است که توسط نشریه‌ی معتبر L’Officiel Arabia سازمان‌دهی می‌شود. این نشریه که نسخه عربی از مجله مد مشهور جهانی L’Officiel است، به عنوان یک مرجع معتبر در صنعت مد، زیبایی و سبک زندگی در منطقه خاورمیانه شناخته می‌شود.

ایونت‌های L’Officiel Arabia شامل نمایش‌های مد، جشن‌های خاص، کارگاه‌های آموزشی، و گردهمایی‌های لوکس هستند که طراحان برجسته، شخصیت‌های مشهور، و متخصصان این صنعت را در کنار یکدیگر جمع می‌کند. این رویدادها فرصتی برای معرفی مجموعه‌های جدید از برندهای لوکس، طراحان نوظهور و مفاهیم نوین در دنیای مد فراهم می‌کند. همچنین، ایونت‌های L’Officiel Arabia به عنوان پلتفرمی برای ترویج مد پایدار و هنر در دنیای عرب شناخته می‌شوند.

این رویدادها در مکان‌های شیک و برجسته در شهرهای مختلف خاورمیانه برگزار می‌شود و توجه رسانه‌ها و علاقه‌مندان به مد از سراسر جهان را جلب می‌کند. L’Officiel Arabia به‌طور مستمر در تلاش است تا دنیای مد عربی را با رویدادهایی که استانداردهای جهانی را رعایت می‌کنند، به سطحی بین‌المللی ارتقا دهد.

۱۸. رویداد Sharjah Bridal Fair

Sharjah Bridal Fair یکی از مهم‌ترین رویدادهای مد در امارات متحده عربی است که به طور ویژه بر لباس‌های عروس و طراحی‌های مربوط به مراسم ازدواج تمرکز دارد. این نمایشگاه که در شارجه برگزار می‌شود، فرصت مناسبی برای طراحان محلی و بین‌المللی فراهم می‌آورد تا جدیدترین مجموعه‌های لباس عروس، لوازم جانبی، و خدمات مربوط به مراسم عروسی را به نمایش بگذارند.

این رویداد به عروس‌ها و خانواده‌های آن‌ها این امکان را می‌دهد که به‌طور مستقیم با طراحان و فروشندگان برتر لباس عروس، جواهرات، آرایش و سایر خدمات مرتبط آشنا شوند. همچنین، Sharjah Bridal Fair به‌عنوان محلی برای ایده‌پردازی و ارائه جدیدترین روندها در صنعت مد عروسی، نقش مهمی در صنعت مد امارات ایفا می‌کند. این نمایشگاه نه تنها به طراحی‌های مدرن و کلاسیک توجه دارد، بلکه بر روی ارائه سبک‌های منحصربه‌فرد و بومی نیز تأکید دارد که با فرهنگ منطقه‌ای همخوانی داشته باشد.

چگونه فشن در جهان عرب به یک دیپلماسی نرم تبدیل شد؟

دیپلماسی نرم به توانایی یک کشور برای تأثیرگذاری بر دیگران از طریق فرهنگ، هنر، ارزش‌ها و جاذبه‌های اجتماعی گفته می‌شود، بدون آنکه به قدرت نظامی یا اقتصادی متکی باشد. در دهه‌های اخیر، فشن به یکی از قدرتمندترین ابزارهای دیپلماسی نرم تبدیل شده است، زیرا می‌تواند فرهنگ، تاریخ و هویت ملی یک کشور را به زبان جهانی مد و هنر بازگو کند.

۱. فشن به‌عنوان یک زبان مشترک جهانی

مد و فشن به‌طور طبیعی از مرزهای جغرافیایی عبور می‌کند و به همه‌ی اقشار جامعه نفوذ می‌کند. هر قطعه لباس، پارچه یا طراحی، داستانی از تاریخ و فرهنگ پشت خود دارد. کشورها با استفاده از فشن، می‌توانند ارزش‌های خود را به مخاطبان جهانی منتقل کنند و تصاویری مثبت از خود بسازند. در مورد جهان عرب و بخصوص عربستان سعودی، استفاده از فشن به‌عنوان ابزار دیپلماسی نرم به آن‌ها این امکان را داده است تا تصویری مدرن و باز از کشور خود ارائه دهند و تغییرات اجتماعی و فرهنگی را که در حال وقوع است، برجسته کنند.

۲. نمایش هویت فرهنگی از طریق فشن

لباس‌های سنتی و مدرن، نمادی از هویت فرهنگی هر کشور هستند. در جهان عرب عبا، شماغ (کوفیه/چفیه)، سنگ‌دوزی و گلدوزی‌های بسیار و هم‌چنین دیگر لباس‌های سنتی به‌عنوان منبع الهام طراحی‌های مدرن مورد استفاده قرار گرفته‌اند. این امر نه‌تنها هویت فرهنگی عربستان را در عرصه‌ی بین‌المللی معرفی می‌کند، بلکه به برقراری ارتباط با دیگر کشورها از طریق زبان مشترک هنر و فشن کمک می‌کند؛ برای مثال در رویدادهایی مانند هفته‌ی مد ریاض یا نمایشگاه دیور در عربستان، ترکیب فرهنگ بومی با طراحی‌های مدرن باعث شده است تا عربستان بتواند تصویری منحصر‌به‌فرد از خود به جهان ارائه کند و از طریق فشن، گفت‌وگویی فرهنگی با سایر کشورها برقرار کند.

۳. جذب مخاطبان بین‌المللی و تأثیر بر افکار عمومی

فشن به‌ عنوان یک ابزار رسانه‌ای قدرتمند، تأثیر زیادی بر افکار عمومی دارد. عربستان سعودی و امارات از این ابزار برای تغییر تصویر بین‌المللی خود استفاده کرده‌اند. برگزاری رویدادهای لوکس و همکاری با برندهای مشهور جهانی، سرزمین‌های عربی را از کشورهای سنتی به یک بازیگر مدرن و فعال در عرصه‌ی فرهنگ و هنر منطقه و حتی جهان تبدیل کرده است. این رویدادها نه‌تنها باعث جذب گردشگران و سرمایه‌گذاران خارجی شده، بلکه پیام جهان عرب را به سراسر جهان منتقل کرده‌اند: «ما آماده‌ایم که بخشی از جریان جهانی مد و فرهنگ باشیم.»

۴. فشن به‌عنوان ابزاری برای ترویج تنوع

کشورهایی که فشن را به‌عنوان دیپلماسی نرم به‌کار می‌گیرند، اغلب از آن برای تأکید بر ارزش‌هایی مانند تنوع و شمولیت استفاده می‌کنند. عربستان سعودی با اصلاحات اجتماعی اخیر، مانند مشارکت بیشتر زنان در جامعه، از فشن برای نمایش این تغییرات استفاده کرده است. برگزاری نمایش‌هایی که در آن زنان عربستانی به‌عنوان طراحان، مدل‌ها و هنرمندان حضور دارند، نشان‌دهنده رویکرد جدید این کشور است. این پیام به جهان ارسال می‌شود که عربستان در حال پیشرفت به‌سوی برابری و تنوع است.

۵. تقویت روابط بین‌المللی از طریق همکاری‌های فشن

همکاری عربستان با برندهای مطرحی مانند دیور، الی صعب و ورساچه، علاوه بر تقویت جایگاه این کشور در دنیای مد، به بهبود روابط بین‌المللی نیز کمک کرده است. این همکاری‌ها نشان‌دهنده‌ی تمایل و آغوش باز عربستان برای تعامل فرهنگی و اقتصادی با سایر کشورها است.

۶. ایجاد تصویر مثبت و تقویت جایگاه کشور در عرصه جهانی

تصویر عربستان سعودی در گذشته، اغلب با محافظه‌کاری و محدودیت‌های فرهنگی گره خورده بود. اما استفاده از فشن به‌عنوان دیپلماسی نرم، ابزاری برای باز تعریف این تصویر شده است. عربستان با نشان دادن یک چهره‌ی مدرن و فرهنگی، توانسته است توجه رسانه‌ها و مردم جهان را به سوی خود جلب کند و روایت خود را از پیشرفت و تغییر بازگو کند.

استراتژی‌های عربستان سعودی برای پیشرفت در فشن

عربستان سعودی در راستای چشم‌انداز ۲۰۳۰، استراتژی‌های متعددی را برای پیشرفت در صنعت مد و فشن طراحی کرده است. این استراتژی‌ها بخشی از برنامه‌های بزرگ‌تر برای تنوع بخشیدن به اقتصاد کشور و کاهش وابستگی به نفت هستند. یکی از اهداف اصلی این برنامه‌ها، ارتقای صنایع فرهنگی و خلاقانه است که شامل تقویت صنعت مد، طراحی و هنرهای تجسمی می‌شود. در این راستا، عربستان سعودی به دنبال رشد برندهای محلی، جذب طراحان و هنرمندان جدید و ایجاد یک بستر مناسب برای عرضه‌ی محصولات فشن در سطح بین‌المللی است:

۱. حمایت از طراحان محلی

یکی از سیاست‌های کلیدی عربستان، حمایت از استعدادهای داخلی است. رویدادهایی نظیر Saudi 100 Brands Initiative به طراحان محلی این امکان را می‌دهند تا آثار خود را به مخاطبان جهانی عرضه کنند. این رویداد، به طراحان محلی فرصتی منحصربه‌فرد می‌دهد تا آثار خود را در معرض دید مخاطبان جهانی قرار دهند و با برندهای معتبر بین‌المللی رقابت کنند. این برنامه با حمایت دولت و نهادهای مختلف، بخشی از تلاش‌های عربستان برای تقویت صنعت مد و طراحی داخلی کشور و تنوع بخشیدن به اقتصاد غیرنفتی است.

هم‌چنین کمیسیون مد عربستان با ادامه‌ی سیاست‌های خود در حمایت از استعدادهای داخلی، به معرفی نسل جوان طراحان این کشور در صحنه‌ی جهانی نیز پرداخت. در چارچوب ابتکار Saudi 100 Brands، این کمیسیون اخیراً نمایش مدی را با حضور ۱۰ طراح لباس مردانه در کلوب Yoyo واقع در Palais de Tokyo پاریس (در فشن ویک پاریس) برگزار کرد. این نمایش با هدف به نمایش گذاشتن تنوع و خلاقیت طراحان جوان عربستانی برگزار شد. این رویداد بار دیگر بر تعهد عربستان به رشد صنعت مد داخلی و حضور فعال در صحنه‌ی بین‌المللی تأکید کرد.

۲. ایجاد زیرساخت‌های مدرن

ساخت مراکز خرید لوکس مانند The Boulevard Riyadh در ریاض، دبی مال در امارات و برگزاری نمایشگاه‌ها در مکان‌های خاص، بخشی از برنامه‌های عربستان سعودی و امارات برای تبدیل شدن به مقصدی جذاب برای صنعت فشن و طراحی است. این پروژه‌ها با هدف جذب گردشگران، سرمایه‌گذاران و برندهای بین‌المللی طراحی شده‌اند و به تقویت جایگاه جهان عرب در صنعت مد جهانی کمک می‌کنند. این مراکز خرید لوکس و فضاهای نمایشگاهی نه‌تنها فرصت‌های جدیدی برای برندهای محلی و بین‌المللی ایجاد می‌کنند، بلکه باعث ارتقاء تجربه‌ی خرید و تعامل با  فشن جهانی عرب‌ها می‌شوند.

۳. همکاری با برندهای بین‌المللی

کشورهای عربی به خصوص عربستان سعودی با دعوت از طراحان و برندهای بین‌المللی برای مشارکت در رویدادهای محلی، به گونه‌ای مؤثر پلی میان فرهنگ بومی خود و مد جهانی ایجاد کرده‌اند. این اقدام نه‌تنها به معرفی بیشتر هویت فرهنگی عرب کمک می‌کند، بلکه فرصتی برای طراحان محلی فراهم می‌آورد تا در کنار برندهای معتبر جهانی به تبادل ایده و نوآوری بپردازند. رویدادهایی مانند Riyadh Fashion Week و مشارکت برندهایی هم‌چون Versace و Chanel در این بازار، به این کشورها کمک می‌کند تا به یک مرکز جهانی برای فشن تبدیل شوند و فضای متنوعی از سبک‌ها و گرایش‌های مد را به نمایش بگذارند.

۴. تمرکز بر مد پایدار

در سال‌های اخیر، کشورهای عربی و به طور ویژه عربستان سعودی با تأکید بر اهمیت مد پایدار و استفاده از مواد دوستدار محیط‌ زیست، در تلاشند تا خود را به عنوان یک بازیگر مسئول در صنعت مد معرفی کنند.

نتیجه‌گیری

تحولات صنعت فشن در جهان عرب و به‌ویژه عربستان سعودی نه تنها منعکس‌کننده‌ی تغییرات اجتماعی و فرهنگی در این کشور است، بلکه نشان‌دهنده‌ی تلاش عربستان برای یافتن جایگاهی جدید در اقتصاد جهانی است. از طریق برگزاری رویدادهای بزرگ، حمایت از طراحان محلی و همکاری با برندهای لوکس بین‌المللی، این کشور توانسته است توجهات را به خود جلب کند. این تحولات، عربستان را به یکی از مراکز رو به رشد صنعت مد در خاورمیانه تبدیل کرده است و نشان‌دهنده‌ی اهمیت روزافزون منطقه در نقشه جهانی مد است. انتظار می‌رود که با تداوم این روند، امارات متحده و عربستان سعودی به پیشروان صنعت فشن در جهان تبدیل شود.