تولیدکنندگان پارچه و پوشاک در طی فرآیند تولید محصولات خود، هر روز با چالشهای مختلفی روبهرو هستند. یکی از این موارد آبرفت پارچه پس از شستوشوی محصولات است. تولیدکنندهها در طی سالها فعالیت، نکات فنی مختلف را برای رفع این مشکل آزاردهنده برای مشتریان خود اجرا میکنند تا محصول نهایی با حداقل میزان تغییر و ثبات بالا به دست مصرفکننده برسد. ما نیز به عنوان خریدار با رعایت مجموعهای از نکات ساده اما کلیدی، میتوانیم مانع آسیب لباس و افزایش طول عمر آن بشویم. در ادامه به مبحث آبرفت پارچههای نخی، الیاف طبیعی و نکات کلیدی برای کاهش آسیب لباس میپردازیم.
چگونه آبرفت پارچه را بگیریم؟
تولیدکنندگان لباس، نکات فنی مختلفی برای کاهش آبرفت و افزایش کیفیت محصولات انجام میدهند. از جملهی این نکات میتوان به بخاردهی با دمای بالا و پرس طاقهی پارچه، انجام عملیات شستوشو به کمک لباسشوییهای صنعتی، استفاده از آنزیمها در زمان شستوشو، مرسریزه کردن الیاف پنبه قبل از بافت پارچه، استفاده از الیاف مصنوعی در بافت پارچه و بهبود ویژگیهای پارچه اشاره کرد.
آبرفت پارچه و لباس چیست؟
جمعشدگی و تغییر اندازهی پارچه و لباسها بعد از عملیات شستوشو و اتوکشی را به ترتیب آبرفت و حرارترفت میگویند. عموماً قبل از فرآیند برش و دوخت، با شستوشو و بخاردهی اولیه، مسئلهی آبرفت لباسها حل میشود؛ اما ممکن است به دلیل عدم اجرای موارد ذکرشده یا خاصیت ذاتی الیاف پارچه، همچنان شاهد کاهش اندازه و ابعاد لباس باشیم.
پارچههایی که آبرفت دارند:
- پارچهی پنبهای (نخی)
- لینن
- ویسکوز
آبرفت پارچه نخی چقدر است؟
آبرفت پارچههای اصطلاحاً نخی و الیاف طبیعی (پنبه، لینن، ویسکوز، پشم، ابریشم) به دلیل واکنش بالا با دما و رطوبت و حساسیت بیشتر شرایط نگهداری آنها، به نسبت سایر الیاف بالاتر است. اگر فرآیند آبرفت برای پارچه در زمان تولید انجام نشده باشد، 6 تا 8 درصد آبرفت، حداقل میزان کم شدن پارچه و لباس خواهد بود.
حتی پس از انجام عملیاتهای مختلف در زمان تولید، رعایت نکات مراقبتی توسط مصرفکننده همچنان اهمیت دارد.
در زمان خرید پارچه و قبل از دوخت حتماً پارچههای الیاف طبیعی مانند لینن و پنبه را بشویید. در زمان خرید حتماً به یاد داشته باشید که ده درصد بیشتر از نیاز خود پارچه تهیه کنید. خرید پارچه نیاز به دانستن نکات ساده ولی کلیدی دارد تا شما در پایان خرید، پارچهی مناسبی داشته باشید. در مطلب راهنمای خرید پارچه، همه چیز درباره انتخاب پارچه به تمام این موارد پرداختهایم.
در رابطه با لباسهای پشمی و ابریشمی به دلیل ارزشمند و گرانقیمت بودن، به شما پیشنهاد میکنیم از شستوشو و اتوکشی این محصولات بدون دانش کافی در خانه خودداری کنید و این امر را به افراد متخصص در خشکشوییها بسپارید تا با رعایت تمامی نکات، حداقل آسیب و تغییر را در این لباسها شاهد باشید.
آبرفت پارچه با الیاف مصنوعی
از جمله دلایل محبوبیت پارچههای مصنوعی، مقاومت بالا و ثبات آنها است. پارچههایی که از نایلون، لاکرا، پلیاستر و… تهیه میشوند، در برابر پوسیدگی، رطوبت، کشش و…. مقاوم هستند و ویژگیهای اولیهی خود را به خوبی حفظ میکنند؛ برای مثال در مورد موضوع آبرفت، حداقل میزان جمعشدگی را در این دسته از پارچهها شاهد هستیم.
در صورت عدم توجه به دما در زمان شستوشو یا در زمان اتوکشی، میتوان جمعشدگی یا اصطلاح فنی آن، حرارترفت را شاهد باشیم. پیشنهاد میشود در هنگام اتوکشی و شستوشو دما در کمترین حالت ممکن قرار بگیرد.
از جمله دلایل محبوبیت پارچههای ترکیبی (پارچههای بافتهشده از هر دو جنس الیاف طبیعی و مصنوعی) میتوان به این مورد اشاره کرد که با این اتفاق در صنعت نساجی، ویژگیهای مثبت الیاف طبیعی و مصنوعی در کنار هم قرار گرفته و ویژگیها و نکات منفی کاهش یافته است. در نتیجه پارچههای ترکیبی حال حاضر در بازار از مقاومت و کیفیت بهتری نسبت به قبل برخوردارند. برای آشنایی کلی با دنیای نساجی و بافت پارچه، مطلب نحوهی تولید پارچه؛ 16 مرحله برای تبدیل الیاف به پارچه را مطالعه کنید.
6 نکته مهم برای جلوگیری از آبرفت لباسها
1- در زمان خرید، از فروشنده نکات مراقبت و شستوشوی لباس را پرسیده یا نکات مراقبتی اضافهشده روی لیبل لباس را با دقت مطالعه و رعایت کنید تا بر اساس جنس پارچه و شناخت تولیدکننده از محصول خود، بهترین رفتار را با لباس انجام دهید.
2- شستوشو با آب سرد و دستور شستوشوی با دست (Hand Wash) میتواند کمترین تنش را برای لباس شما به همراه داشته باشد.
3- عدم استفاده از خشککن لباسشویی یا استفاده با حداقل دما و دور موتور میتواند در حفظ لباس شما کمک فراوانی کند، اما به یاد داشته باشید خشک کردن لباس در هوای آزاد و بدون استفاده از خشککن لباسشویی حداقل آسیب را برای محصول شما به همراه دارد.
4- حجم لباس قرارگرفته در ماشین لباسشویی و یک دست بودن میزان سنگینی و ضخامت پارچهها را حتماً رعایت کنید.
5- ابعاد و اندازهی لباس را به خاطر داشته باشید و در صورت آبرفت بیش از اندازهی لباس پس از شستوشو و اتوکشی، برای مرجوع کردن محصول اقدام کنید.
6- شستوشوی لباسهای گرانقیمت با الیاف خاص مثل ابریشم و پشم را به خشکشوییها بسپارید.
نحوهی شستن پارچهی نخی قبل از دوخت
اگر پارچهی الیاف طبیعی مانند پنبه (نخی) را تهیه نمودهاید و قصد دوخت آن را دارید، حتماً قبل از برش، پارچهی خود را بشویید. این نکته به شما کمک میکند در صورت جمعشدگی، پارچهی لباس شما کوتاه یا کوچک نشود.
برای انجام این کار تشتی را پر از آب خنک (حداکثر 30 درجه) کنید، پارچهی خود را صاف در آب قرار دهید و به مدت 20 دقیق آن را در آب غوطهور کنید. پس از طی این مدت پارچه را آرام از ظرف خارج کنید و در سطح صاف قرار دهید تا آب اضافی خارج شده و سپس در هوای آزاد خشک شود. کشیدن و تاباندن پارچه در این مرحله میتواند باعث دویدگی و کج شدن سر پارچه شود؛ پس از کشش بیمورد پارچه خودداری کنید.
پس از خشک شدن، پارچه را به خوبی اتو کنید و سپس برش زدن پارچه را شروع کنید.
اگر در خیاطی تازهکار هستید، مطلب 15 نکتهی خیاطی برای دوخت لباسی بینقص را به شما پیشنهاد میکنیم، تا با رعایت نکات فنی دوخت در پایان لباسی بینقص و آراسته داشته باشید.
