برندهای فشن در شوک بزرگ رکود اقتصادی

در سال‌های اخیر، صنعت مد به یکی از وابسته‌ترین صنایع به زنجیره‌های تأمین بین‌المللی تبدیل شده است. بسیاری از برندهای سرشناس، تولید محصولات خود را به کشورهایی با نیروی کار ارزان‌تر مانند چین، ویتنام و بنگلادش سپرده‌اند. با این حال، در سال ۲۰۲۵ و با بازگشت دونالد ترامپ به ریاست‌جمهوری ایالات متحده، سیاست‌های تجاری جدیدی به اجرا درآمد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، افزایش تعرفه‌های گمرکی بر واردات کالاها از کشورهای مختلف، به‌ ویژه چین، بود. این تغییرات، صنعت فشن را با چالش‌های متعددی از جمله افزایش هزینه‌ها، اختلال در زنجیره‌ی تأمین و بازنگری در استراتژی‌های تولید و توزیع مواجه ساختند. در این مقاله، به بررسی ابعاد مختلف تأثیر افزایش تعرفه‌های گمرکی بر صنعت مد می‌پردازیم.

وابستگی برندهای آمریکایی به تولید خارجی

 بیش از ۹۸٪ از پوشاک مصرفی در آمریکا وارداتی است. بسیاری از برندهای بزرگ آمریکایی، سال‌هاست که تولیدات خود را به کشورهای آسیایی و آمریکای لاتین واگذار کرده‌اند تا هزینه‌ها را کاهش دهند و سرعت تولید را بالا ببرند. Nike که بیش از ۴۰٪ از کفش‌هایش را در ویتنام تولید می‌کند، از نخستین برندهایی بود که تحت تأثیر تعرفه‌های جدید قرار گرفت. Levi’s نیز برای تولید شلوارهای جین خود به کارخانه‌هایی در مکزیک، بنگلادش و پاکستان وابسته است. برندهای Michael Kors و Coach (تحت مالکیت Tapestry Inc.) هم سال‌هاست که تولید بخش بزرگی از کیف‌ها و اکسسوری‌هایشان را به چین و ویتنام منتقل کرده‌اند. هم‌چنین، Ralph Lauren، PVH Corp. (مالک برندهای Tommy Hilfiger و Calvin Klein)، و VF Corporation(مالک Vans، The North Face و Timberland) نیز از جمله شرکت‌هایی هستند که وابستگی بالایی به زنجیره‌های تأمین آسیایی دارند.

در ماه آوریل ۲۰۲۵، ترامپ تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از بیش از ۱۸۰ کشور اعمال کرد، از جمله تعرفه‌ی ده درصدی برای تمامی اجناس وارداتی به آمریکا و تعرفه‌های بالاتر برای کشورهایی با کسری تجاری بالا. این اقدامات کشورهایی مانند چین (۵۴٪)، ویتنام (۴۶٪)، بنگلادش (۳۷٪)، پاکستان (۲۹٪) و اتحادیه‌ی اروپا (۲۰٪) را که از تولیدکنندگان اصلی پوشاک هستند، تحت تأثیر قرار داده‌ است.

شوک بزرگ در صنعت فشن

با این‌که بحث افزایش تعرفه‌ها از مدت‌ها قبل در جریان بود و نشانه‌های بازگشت سیاست‌های حمایتی تجاری ترامپ از همان دوران کمپین انتخاباتی‌اش مطرح شده بود، اما بسیاری از برندهای صنعت مد آمادگی لازم برای مواجهه با این تغییرات را نداشتند.

ترامپ به‌طور کلی تمایل دارد که تولید داخلی در آمریکا تقویت شود و با سیاست‌های تجاری خود، مانند افزایش تعرفه‌ها، سعی در بازگرداندن تولیدات به داخل کشور دارد. اما دلایلی مانند هزینه‌بر بودن جابه‌جایی خطوط تولید، محدودیت زیرساختی در کشورهای جایگزین و پیچیدگی زنجیره تأمین جهانی باعث شد که شرکت‌ها تغییرات لازم را به تعویق بیندازند.

 شرکت LVMH به سبب آشنایی با سیاست‌‌های ترامپ و به‌ویژه ارتباط نزدیک برنارد آرنو ( مالک LVMH) با ترامپ، از دوره‌ی قبلی به راه‌اندازی سه کارخانه در آمریکا پرداخته بود. او برای مراسم افتتاحیه‌ی کارخانه‌ی لویی ویتون در تگزاس، ترامپ را دعوت کرده بود و برای ایجاد فرصت شغلی تشویق شده بود. کمپانی برنارد ارنو در زمان انتخابات آمریکا نیز رشد سهام مقبولی داشت، اما در حال حاضر، حتی اقدامات ارنو و دوستی نزدیک او با ترامپ نیز باعث جلوگیری از ریزش سهام کمپانی بعد از اعمال تعرفه‌ها نشده بود. 

در این چند روز برند forever21 هم ورشکست شده و محصولات خود را با تخفیف زیادی به حراج گذاشته است. برخی این ورشکستگی را نشان از رکود اقتصادی می‌دانند.

چالش جدید صنعت فشن

افزایش تعرفه‌ها بر واردات، برندها را در وضعیتی پیچیده و سردرگم قرار داده‌ است. بسیاری از شرکت‌ها که سال‌ها برای کاهش هزینه‌ها و بهبود سرعت تولید به کشورهایی با نیروی کار ارزان‌تر وابسته بودند، حالا با چالش‌های جدیدی روبه‌رو شده‌اند. این تعرفه‌ها قطعاً باعث افزایش هزینه‌های تولید و قیمت نهایی محصولات می‌شود. به گفته‌ی برخی از دست‌‌‌اندرکاران تولید، محصولات و قطعات مصرفی مثل پارچه‌ها و یراق آلات و… هر کدام از جایی تأمین شده و در جای دیگر به‌ یکدیگر وصل و تولید می‌شوند. بنابراین این مسئله منجر به ایجاد اختلال در زنجیره تأمین جهانی و پیچیدگی در مدیریت موجودی‌ها نیز می‌شود.

اما نگرانی اصلی مربوط به برندهای مستقل و کوچکی است که شاید نتوانند خود را با تغییرات جدید وفق داده یا سرمایه‌ی آزمون خطا داشته باشند.

دو  نظر متناقض درباره‌ی آینده‌ی تولید برندها وجود دارد؛ یک همان نگرانی درباره‌ی از بین رفتن برندها‌ی کوچک است و دومین دیدگاه به تشویق مردم برای خرید از برندهای کوچک و داخلی می‌پردازد و به این موضوع  نگاهی مثبت دارد.

اما وضعیت هم‌چنان گنگ است؛ چون یک توییت دیگر از ترامپ، ممکن است تغییر جدیدی در شرایط ایجاد کند.

تأثیر تعرفه‌ها بر عادات خرید مصرف‌کننده

به طور قطعی در خرید از لباس مورد نیاز تا آیتم‌های کوچک و بزرگ لاکچری، خانواده‌ها برای خرج کردن اولویت‌بندی انجام می‌دهند.

 در نتیجه‌ی این تغییرات، استفاده‌ی مجدد از لباس‌ها، تمایل به تعمیر و بازیافت آن‌ها و افزایش خرید از فروشگاه‌های دست‌دوم قرار است رشد چشمگیری نسبت به گذشته داشته باشند.

برای مصرف‌کنندگان در سال‌های گذشته، خرید از تاناکورا، فروشگاه‌های استوک یا مراکز فروش اجناس قدیمی، بیشتر جنبه‌ای فرهنگی و گاه تفریحی به خود گرفته بود . ترند Y2K و علاقه‌مندی به آیتم‌های نوستالژیک نیز باعث شد این نوع خرید، به‌ ویژه در بین جوانان و کاربران شبکه‌هایی مثل تیک‌تاک و یوتیوب، به یک سرگرمی جذاب تبدیل شود. انتشار ولاگ‌های خرید از مغازه‌های دست‌دوم، نه‌تنها قبح اجتماعی این سبک خرید را از بین برد، بلکه آن را به بخشی از سبک زندگی تبدیل کرد.

اما اکنون با افزایش قیمت، پیش‌بینی می‌شود که این بار این رفتار خرید صرفاً یک سرگرمی جدید برای یک ولاگ یوتیوب نیست و ممکن است تنها راه چاره برای طبقه‌ی متوسط و پایین مصرف‌کنندگان باشد.

از دیگر تغییراتی که ممکن است با آن مواجه شویم، انتظار و در صف ماندن برای خرید است و این مسئله می‌تواند نتیجه‌ی کاهش تولید انبوه باشد و احتمال دیگر آن است که با پایین آمدن تولید، قیمت‌ها در بازار دست‌دوم هم سیر صعودی داشته باشد.

وضعیت کنونی صنعت فشن

افزایش تعرفه‌ها و بازگشت سیاست‌های ملی‌گرایی ترامپ، صنعت فشن را در تقاطع اقتصاد، سیاست و پایداری قرار داده است. برندهای بزرگ با چالش‌هایی پیچیده در زنجیره تأمین و افت سهام مواجه شده‌اند و برندهای کوچک در خطر ناپدید شدن هستند. در این میان، شاید تنها بخش مثبت ماجرا آن است که از یک منظر، این شرایط می‌تواند به کاهش وابستگی به فست‌فشن و کاهش مصرف‌گرایی منجر شود، اما نکته‌ی مهم آن است که این تغییر نباید از روی اجبار و تحت فشار مالی باشد. انتخاب سبک زندگی پایدار، زمانی معنادار است که افراد در عین داشتن توان مالی، آگاهانه تصمیم به کاهش مصرف بگیرند، نه صرفاً از روی ناچاری! این تغییرات باعث محدود شدن توان خرید مردم نه‌تنها در فشن بلکه در زمینه‌های دیگری از غذا تا فناوری است.

منابع :

Vogue business

The guardian