فراتر از پاریس؛ بازنگری جغرافیای جهانی فشن(بخش دوم)

در بخش اول مطلب فراتر از پاریس نتیجه گرفتیم که فشن، نمی‌تواند با تکیه بر مراکز کلاسیک خود مانند پاریس، لندن، نیویورک و میلان تعریف شده باشد و باید یک دید جامع و چندجانبه به فشن داشته باشیم.

پس از بررسی هفته‌های مد و بهترین طراحان مد در 4 کشور هند، ژاپن، ترکیه و چین، به این پی بردیم که فشن معنایی فراتر از رانوی‌های باشکوه برندهای پاریسی دارد. فشن می‌تواند در شبه‌جزیره‌ی هند در بالاترین سطح خود وجود داشته و روایتی بی‌نقص از سرگذشت فرهنگی و تاریخی آن منطقه باشد.

بخش اول این مطلب (هایپر لبنک یه بخش اول فراتر از پاریس) را در سایت کمد سارک بخوانید.

در بخش دوم این مطلب قصد داریم هفته‌های مد و رویدادهای فشن را در 4 کشور دیگر مورد بررسی قرار دهیم. کشورهایی که علاوه بر تلاش برای دیده شدن طراحان بومی، نقش مهمی در مد پایدار و گسترش آن دارند.

آفریقا؛ بازگشت به غرور گذشته

هفته‌‌ی مد آفریقای جنوبی(south Africa fashion week)تنها به نمایش پوشاک خلاقانه محدود نمی‌شود، بلکه طراحان آفریقایی از این رویداد برای نمایش گذشته‌ی استعماری خود و نحوه‌ی ‌مقاومت و عبور از آن، استفاده می‌کنند. این هفته‌ی مد، نه‌تنها از لحاظ سیاسی برای مردم بومی آفریقا ارزشمند است، بلکه تبدیل به یکی از سوژه‌های مهم رسانه‌ها در سال‌های اخیر شده است.

این رویداد دوبار در سال و هم‌زمان با شروع هفته‌ی مد پاریس برگزار می‌شود.

هفته‌ی مد آفریقای جنوبی سه سال پس از اتمام دوران آپارتاید در آفریقا شروع شد. در دوران آپارتاید پوشش یکدست خاکستری سفیدپوستان اروپایی جایگزین لباس‌های سرزنده و رنگارنگ آفریقایی شد و به مرور هویت فشن آفریقا را به فراموشی برد.

درباره فشن در آفریقا و تغییرات دوران آپارتاید در سایت کمد سارک بخوانید.

در سال 1997 لوسیلا بویزن(Lucilla Booyzen) با شروع هفته‌ی مد آفریقای جنوبی شروع به بازگرداندن فشن آفریقایی، به پوشش مردم آفریقا کرد. او با معرفی و فراهم کردن بستری برای نمایش استعدادهای جوان آفریقا در زمینه‌ی مد و فشن، کمک ارزشمندی به حفظ میراث هویتی آفریقا کرد.

او همواره تلاش می‌کرد توانمندی نساجی و صنایع دستی محلی، مانند تکنیک رنگرزی آدیره(Adire) را که مختص جغرافیای آفریقا است، احیا کند.

طراحان زیادی از طریق هفته‌ی مد آفریقای جنوبی به صحنه‌های بین‌المللی راه پیدا کردند؛ برای نمونه تبه ماگوگو(Thebe magugu) برنده‌ی جایزه‌ی LVMHدر سال 2019 است.

آثار ماگوگو همواره بر مسائل اجتماعی تأکید دارد و طراحی‌های او، نمودی از یک زن آفریقایی اصیل است. او لباس را وسیله‌ای برای نمایش تاریخ می‌داند و از پارچه‌های آفریقایی با طرح‌های سنتی استفاده می‌کند.

طراحی‌های تبه ماگوگو نمایشی از زیبایی‌شناسی آفریقایی و مستندی از گذشته‌ی دردناک این قاره است.

دانمارک؛ پایداری و نوآوری در فشن

یکی از رویدادهای برجسته‌ی مد در شمال اروپا هفته‌ی مد کپنهاگ (Copenhagen fashion week) است. قدمت هفته‌ی مد کپنهاگ به دهه‌ی 50 میلادی بازمی‌گردد.

در دهه‌ی 50 میلادی، هفته‌های مد زنانه و مردانه در دانمارک به صورت جداگانه و در زمان‌های مختلفی از سال برگزار می‌‍شد و هر کدام از آن‌ها توسط ارگان‌های دولتی مختلف حمایت مالی می‌شدند.

در نهایت در سال 2006 هفته‌ی مد زنانه و مردانه‌ی دانمارک با یکدیگر ادغام شدند و تحت عنوان هفته‌ی مد کپنهاگ شروع به فعالیت کردند. این رویداد توسط موسسه‌ی مد دانمارک سازماندهی می‌شود.

هفته‌ی مد کپنهاگ دو بار در سال در ماه‌های ژانویه و اوت برگزار می‌شود.

در هفته‌ی مد کپنهاگ، طراحی‌ها ساده و بدون جزئیات اضافه و رنگ‌ها عموماً خنثی یا طبیعی هستند. طراحان دانمارکی، معمولاً فضاهای معماری دانمارک را چاشنی طراحی‌های خود می‌کنند.

طراحان دانمارکی علاوه بر سادگی، به راحتی لباس نیز اهمیت می‌دهند. لبا‌س‌ها اغلب چندمنظوره و قابل استفاده‌ی روزمره هستند.

در هفته‌ی مد کپنهاگ، استفاده از پارچه‌ی الیاف طبیعی و باکیفیت مانند پشم، کتان و ابریشم ارگانیک بسیار به چشم می‌خورد.

بسیاری از برندهای دانمارکی به سیستم مد پایدار متعهد هستند و کشور دانمارک در زمینه‌ی پایداری در صنعت مد پیشگام است. برندهایی که در هفته‌ی مد کپنهاگ آثار خود را به نمایش می‌گذارند، از سال 2020 باید قوانین سخت‌گیرانه‌ای را در راستای مد پایدار رعایت کنند؛ مانند استفاده از حداقل 50% مواد بازیافتی یا مواد قابل تجزیه در طبیعت. تمامی این استانداردها به منظور کاهش تأثیرات زیست‌محیطی  و ترویج تولید پوشاک پاک اعمال شده‌اند.

یکی از معروف‌ترین طراحان مد دانمارکی که شهرت جهانی دارد، سسیلی باهنسن(Cecille Bahnsen) است. سبک طراحی او کاملاً با هفته‌ی مد کپنهاگ در تضاد است. سسیلی در ایجاد لباس‌هایی با فرم حجیم، آستین‌های پفی و دامن‌های لایه‌لایه مهارت دارد و از گلدوزی‌های ظریف در طراحی‌های خود استفاده می‌کند.

طراحی‌های سسیلی به موج جدیدی از سبک طراحی به شیوه‌ی دانمارکی، تبدیل شد. بعد از به نمایش درآمدن آثار او در هفته‌های مد کپنهاگ و پاریس، طراحان دانمارکی به تقلید از او شروع به خلق آثار جسورانه‌تر، در عین حفظ سادگی کردند.

با الهام از طراحی‌های سسیلی، هفته‌ی مد دانمارک نسبت به قبل، حال و هوای رمانتیک‌تر، لطیف و رویاگونه‌ایی دارد.

تاجیکستان؛ مد پایدار و احیای میراث فرهنگی

هفته‌ی مد تاجیکستان(Tajikistan Fashion Week) نخستین بار در سال 2018 در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان برگزار شد.

هفته‌های مد تاجیکستان با الگوبرداری از هفته‌های مد کلاسیک راه‌اندازی شد، اما رویکرد هفته‌ی مد تاجیکستان متناسب با فرهنگ آسیای مرکزی است؛ این رویداد، فضایی برای نمایش دوخت‌های سنتی خاص تاجیکستان مانند چکن‌دوزی و گلدوزی بخارایی است.

طراحان در هفته‌های مد تاجیکستان با الهام از ادبیات کلاسیک فارسی مانند شاهنامه، زبان، فرهنگ و هویت ایرانی را  در شمایل لباس سنتی تاجیکی نمایش می‌دهند.

طراحان سعی دارند با ایجاد پیوند میان فرم‌های امروز و سبک‌های گذشته، هویتی منحصربه‌فرد و غنی پدید آورند و این امر ارزش فرهنگی این رویداد فشن را در منطقه بیشتر می‌کند.

اوروی شاخیدی(Oroy Shakhidi) یکی از شناخته‌شده‌ترین طراحان اهل تاجیکستان است. اوروی بعد از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه سنترال سنت مارتینز لندن، برند OROY را با تمرکز بر طراحی‌های پایدار و الهام‌گرفته از فرهنگ تاجیکستان تأسیس کرد.

عکس10 اوروی شاخیدی و طراحی‌های او

اوروی علاوه بر استفاده از المان‌های تاجیکی به عنوان منبع الهام طراحی‌های خود، از موجودات افسانه‌ای مانند سیمرغ و اژدها نیز  در طراحی‌های خود الهام می‌گیرد. رنگ‌های ملایم و تکنیک‌های دستی مانند گلدوزی و نقاشی روی پارچه نیز امضای طراحی‌های اوروی است.

اوروی از ابتدای تأسیس برند رعایت قوانین مد پایدار را  در دستورالعمل خود قرار داده است. او با استفاده از مواد بازیافتی مانند E-Leather(نوعی چرم ک از مواد بازیافتی به دست می‌آید)، تکنیک‌های سنتی دوخت و متریال سبک و طبیعی مانند پنبه و کتان، برند خود را به سیستم تولید پوشاک پاک پایبند نگه داشته است.

شاخیدی معتقد است هر زنی، شایسته‌ی پوشیدن لباس‌هایی زیبا و متنوع است؛ با این حال برند OROY با تأکید بر کیفیت، راحتی  و دوام لباس‌ها استایلی منحصربه‌فرد و مدرن برای خانم‌ها ایجاد می‌کند.

هفته‌های مد تاجیکستان علاوه بر معرفی طراحانی مانند اوروی شاخیدی به جوامع بین‌المللی، از لحاظ اقتصادی نیز بسیار سودمند هستند و باعث توسعه‌ی کارآفرینی در حوزه‌ی مد و نساجی و جذب گردشگران فرهنگی می‌شوند.

با این‌که از تأسیس هفته‌ی مد تاجیکستان تنها 8 سال می‌گذرد، این رویداد تغییرات بسیار مهمی را در فشن آسیای مرکزی و کشور تاجیکستان رقم زده است. در سال‌های اولیه، تنها 13 طراح آثار خود را به نمایش می‌گذاشتند؛ ولی اخیراً این عدد به بیش از 60 طراح رسیده و با پوشش رسانه‌ای بین‌المللی همراه شده است. نکته‌ی دیگری هم که به پیشرفت روزافزون این هفته‌های مد در سال‌های اخیر کمک کرده است، برگزاری منظم و حرفه‌ای این هفته‌های مد از سال 2018 تا کنون است.

استرالیا؛ فشن در اقیانوس آرام

هفته‌ی مد استرالیا(Australian Fashion Week) اولین بار در سال 1996 در شهر سیدنی برگزار شد. این هفته‌ی مد از سوی سازمان برگزاری هفته‌ی مد نیویورک برنامه‌ریزی و حمایت مالی می‌شد. هفته‌ی مد استرالیا هر ساله در ماه می برگزار می‌شود.

استرالیا اولین کشوری بود که به طور رسمی در هفته‌های مد خود مجموعه‌های  resort wear را به نمایش گذاشت. کالکشن‌های resort wear  شامل لباس‌شنا و سبک‌های مناسب برای اقلیم‌های گرمسیر و تعطیلات ساحلی است و با توجه به موقعیت جغرافیایی استرالیا و سواحل متعدد این کشور، وجود کالکشن resort wear  در هر برند استرالیایی تعجب‌برانگیز نیست.

اکثر فشن‌شوها در هفته‌ی مد استرالیا در فضای باز و مکان‌های طبیعی مانند ساحل، باغ‌ها یا بندرگاه سیدنی و.. برگزار می‌شود.

تمرکز بر پایداری از مواردی است که برندهای استرالیایی به آن توجه ویژه‌ایی دارند؛ حمایت از نساجی ارگانیک و مد اخلاق‌محور نیز به طور ثابت در دستور کار برندها قرار دارد.

وجه تمایز هفته‌ی مد استرالیا با دیگر کشورها طبیعت بکر این کشور است که آن را به یکی از مهم‌ترین منابع الهام برای طراحان استرالیایی تبدیل کرده است. نقوش طبیعت‌گرا، استفاده از عناصر معماری محلی و فرم‌های طبیعی، ویژگی‌های ثابتی هستند که در تمام برندهای استرالیایی وجود دارند.

برندهای استرالیایی مانند Christopher Esber،  Romance was born، و AJE  در سطح جهانی شناخته شده‌اند و در فروشگاه‌های لوکس دنیا حضور دارند. اما یکی از موفق‌ترین برندهای استرالیایی ZIMMERMANN نام دارد؛ برندی زنانه، رمانتیک و لوکس. این برند تصویری از زن مستقل و باشکوه را ارائه می‌دهد.

در سال 1991 نیکی و سیمونه زیمرمن در شهر سیدنی برند خود را تأسیس کردند. آن‌ها در ابتدا از بازارهای محلی لباس شروع کردند و به تدریج به هفته‌ی مد نیویورک و فروش جهانی دست یافتند.

طراحی‌های رمانتیک و سرشار از جزئیات ظریف، طرح‌های گل‌دار و آبرنگی، پارچه‌های لطیف، دامن و آستین‌های پف‌دار و یقه‌های کلاسیک از ویژگی‌های خاص برند زیمرمن است.

دلیل محبوبیت جهانی برند زیمرمن، هویت بصری مشخص این برند است؛ به طوری که بدون نگاه کردن به لیبل لباس می‌توانید برند را تشخیص دهید. این موضوع یکی از مهم‌ترین فاکتورهای یک برند لوکس است.

بسیاری از کالکشن‌های زیمرمن برای سفر تابستانی، ساحل یا مهمانی‌های غیر رسمی طراحی شده‌اند و  باعث شده‌اند که این  برند در میان سلبریتی‌ها، بلاگرها و… بسیار محبوب باشد.

زیمرمن از سال 2014 در هفته‌ی مد نیویورک حضور دارد و در هفته‌ی مد استرالیا نیز به طور مرتب آثار خود را به نمایش می‌گذارد. زیمرمن دارای بوتیک‌های لوکس در شهرهای پاریس، لندن، نیویورک، دبی، سنگاپور و… است.

این برند بر خلاف برندهای دیگر، لباس‌هایی طراحی می‌کند که هم از لحاظ نمایشی ارزشمند هستند و هم قابل استفاده در زندگی روزمره یا مراسم‌های رسمی و غیررسمی هستند.

هفته‌ی مد استرالیا و برندهای حاضر در این هفته‌ی مد، هویتی مستقل در مد جهانی پیدا کرده‌اند. حضور برندهایی مانند زیمرمن و توجه به پایداری و تنوع فرهنگی باعث شده است هفته‌های مد استرالیا کمی بیش از پیش مورد توجه رسانه‌ها قرار بگیرد.

جمع‌بندی

همان‌طور که در ابتدا اشاره کردیم، تنها تکیه بر اطلاعات مراکز کلاسیک فشن نمی‌تواند دانش فشن ما را تقویت کند. با بررسی 8 کشور به این نتیجه رسیدیم که هر یک از این کشورها با تکیه بر فرهنگ و جغرافیای خود، روایت‌های بومی‌شان را به صورت هویت‌های مستقل و خلاقانه در عرصه‌ی فشن شکل داده‌اند.

هفته‌های مد از بمبئی تا سیدنی، نشان می‌دهد که مد معاصر در حال بازتعریف جغرافیای خود است و نگاهی نو را در فشن امروز به وجود می‌آورد. از جو مینیمالیست حاکم بر فشن دانمارک تا جنب‌وجوش و انرژی هفته‌ی مد آفریقای جنوبی، انگار که استفاده از الگوهای کلاسیک غرب دیگر منسوخ شده و آینده‌ی مد در تنوع و چندصدایی است.

در بخش اول مطلب فراتر از پاریس نتیجه گرفتیم که فشن، نمی‌تواند با تکیه بر مراکز کلاسیک خود مانند پاریس، لندن، نیویورک و میلان تعریف شده باشد و باید یک دید جامع و چندجانبه به فشن داشته باشیم.

پس از بررسی هفته‌های مد و بهترین طراحان مد در 4 کشور هند، ژاپن، ترکیه و چین، به این پی بردیم که فشن معنایی فراتر از رانوی‌های باشکوه برندهای پاریسی دارد. فشن می‌تواند در شبه‌جزیره‌ی هند در بالاترین سطح خود وجود داشته و روایتی بی‌نقص از سرگذشت فرهنگی و تاریخی آن منطقه باشد.

بخش اول این مطلب (هایپر لبنک یه بخش اول فراتر از پاریس) را در سایت کمد سارک بخوانید.