تصور کنید وارد دنیای عجیب و غریب آلیس در سرزمین عجایب یا عروس مرده میشوید؛ جایی که هر شخصیت با طراحی منحصربهفرد خود، داستانی متفاوت را روایت میکند. تیم برتون، کارگردان نابغهی سینما،در کارهای سینمایی خود، ما را به دنیایی فانتزی و سورئال داستانهایش دعوت میکند. لباسهای شخصیتها در فیلمهای برتون نقش مهمی در شکلدهی به هویت آنها دارند و به راحتی ویژگیهای شخصیتی و درونی هر کاراکتر را منتقل میکنند. شخصیتها و روایتهای او با وجود اینکه در دنیای خیالی و فانتزی قرار دارند، همیشه حاوی احساسات واقعی و انسانی هستند. این ویژگی باعث میشود که مخاطب در هر سنی با دنیای خاص او ارتباط برقرار کند.
هنر برتون و طراحیهای کالن آتوود
باید بدانید که تیم برتون قبل از اینکه یک کارگردان باشد، یک هنرمند است. یکی از ویژگیهای خاص برتون این است که خود او بسیاری از اسکچها و طراحیهای اولیهی شخصیتها و لباسها را روی کاغذ ترسیم میکند. این اسکچها اغلب ویژگیهای گوتیک، فانتزی و سورئال را با سادهترین خطوط به تصویر میکشند. در کنار برتون، طراحان لباس معروفی مانند کالن آتوود(Colleen Atwood)، نقش حیاتی در تکمیل طراحیهای او را ایفا میکنند. آتوود که با برتون در بسیاری از پروژهها همکاری کرده است، طراحی لباسها را با دقت و توجه به جزئیات خاص انجام میدهد. او به خوبی از اسکچهای اولیهی برتون الهام میگیرد و آنها را به طراحیهای قابل استفاده و زیبا تبدیل میکند.
ادوارد دستقیچی
در فیلم ادوارد دستقیچی (1990) طراحی لباسها نقش بسیار مهمی در نمایش شخصیتها و دنیای متفاوت فیلم دارد. کالن آتوود، طراح لباس این فیلم، لباسها را بهطور خاصی طراحی کرده است تا تضادهای درونی و بیرونی شخصیتها را به نمایش بگذارد. لباس ادوارد، شخصیت اصلی فیلم که جانی دپ نقش آن را بازی میکند، پارچههای تیره و فلزی با لبههای برجسته و شبیه به زره، به شکلی طراحی شدهاند که نه تنها بیانگر ساختار عجیب و پیچیدهی بدن او هستند، بلکه احساس بیگانگی و تنهایی او را نیز منتقل میکنند. برای ساخت دستهای ادوارد، تیم برتون با استن وینستون (Stan Winston)، یکی از طراحان برجستهی جلوههای ویژهی مکانیکی، همکاری کرد. استن برای ایجاد ظاهری صنعتی و دستساز، تیغههای قیچی از فلز طراحی کرد، اما بقیهی اجزاء قیچی از پلاستیک سبک ساخته شدند تا وزن دستها کاهش یابد و بازیگر بتواند به راحتی آنها را بپوشد.
در مقابل، شخصیت کیم که توسط وینونا رایدر نقشآفرینی میشود، لباسهای ساده و زنانهای به تن دارد که با رنگهای روشنتر مانند زرد، آبی و سفید طراحی شدهاند. لباسهای کیم بیشتر، دامنهای بلند و بلوزهای نرم و راحت هستند که شخصیت او را به عنوان یک دختر جوان، ساده و بیگناه نشان میدهند. این طراحیها کاملاً در تضاد با دنیای تیره و پیچیدهی ادوارد قرار دارد و نشاندهندهی دنیای عادی و امنیست که کیم در آن زندگی میکند.
چارلی و کارخانهی شکلاتسازی
پروسهی طراحی لباس برای “چارلی و کارخانهی شکلاتسازی” (2005) بهشدت با فضای سورئال و فانتزی فیلم هماهنگ بود. اتوود و تیم برای خلق دنیای منحصربهفرد این فیلم، از ترکیب رنگهای زنده و طرحهای اغراقشدهی دههی 1970 و 1980 الهام گرفتند. لباسهای ویلی وانکا ترکیبی از سبکهای قرن 19 و 20 است و شامل کتهای بلند، شلوار راسته و استفاده از رنگهای زندهای مانند بنفش و قرمز است. همچنین جزئیاتی مثل کلاهی از پارچهی مخملی مشکی و عصایی با بدنهی شفاف و دستهی نقرهای یا فلزی، بر عجیب بودن و تفاوتهای وانکا با دنیای اطرافش تأکید میکرد .
چارلی، نقش اصلی فیلم، یک پسربچهی فقیر و ساده است که در دنیای بسیار متفاوت و عجیب کارخانهی شکلاتسازی قرار میگیرد. لباسهای چارلی، عموماً شامل لباسهای ساده و معمولی هستند و از رنگهای مونوکروم و روشن مثل قهوهای و کرمی که نمایانگر سادهزیستی او هستند، در آنها استفاده شده است. هر یک از کودکان و شخصیتهای دیگر در فیلم، لباسهای خاص خود را دارند که بر اساس ویژگیهای شخصیتی آنها طراحی شدهاند؛ به عنوان مثال اوگاستوس گروپ که علاقهمند به خوردن شکلات است، لباسی با خطهای افقی دارد که باعث میشوند او چاقتر به نظر بیاید و حریص بودن شخصیت او را در خوردن شیرینی نشان دهد.
آلیس در سرزمین عجایب
طراح لباس، کالن اتوود، برای خلق لباسهای فیلم آلیس در سرزمین عجایب به کارگردانی تیم برتون، فراتر از انتظار عمل کرد. آلیس در ابتدا با لباسی ویکتوریایی و معروف که از داستانهای اصلی الهام گرفته شده است، وارد سرزمین عجایب میشود. این لباس ساده، با رنگهای آبی و سفید، یقه و آستین چیندار و بالاتنهی کرست مانندش، معصومیت او را به تصویر میکشد. وقتی آلیس با نوشیدن معجون و کیکهای جادویی بزرگ و کوچک میشود، لباس او به همان اندازه تغییر میکند. در یک لحظه، لباس او بسیار بزرگ و غیرقابل استفاده میشود و در لحظهای دیگر، بسیار کوچک به نظر میرسد. اتوود این تغییرات را با استفادهی مجدد از لایهها و پارچههای لباس اولیه نشان داده است؛ بهطوری که بهنظر میرسد آلیس برای ایجاد تناسب در لباسش، خلاقانه از اجزاء قبلی استفاده میکند. تحولات لباس آلیس در این فیلم، بازتابی از تغییرات شخصیتی اوست. لباس مشکی و قرمزی که آلیس در قصر ملکهی قرمز به تن میکند، نماد تضاد و قدرت است. رنگ قرمز معمولاً به عنوان نماد شجاعت و خطر شناخته میشود، در حالی که مشکی معمولاً نشاندهندهی مرگ، رمز و راز یا تهدید است. ترکیب این دو رنگ در لباس آلیس، نشاندهندهی وضعیت پیچیده و چالشهایی است که او در این بخش از داستان با آنها روبهرو میشود. در اوج داستان، آلیس لباسی زرهمانند و نقرهای به تن میکند که آمادگی او را برای نبرد نشان میدهد. این لباس که از فلزات و پارچههای مقاوم طراحی شده، نمادی از شجاعت و بلوغ شخصیتی اوست. در پایان، آلیس به اندازهی عادی خود بازمیگردد و لباسی سادهتر اما با جزئیات متنوعتر، از جمله کتی آبی و دکمهدار به تن میکند. این لباس نمایانگر بازگشت او به دنیای واقعی و تکمیل سفر شخصیتی اوست.
آلیس در سرزمین عجایب (شخصیتهای فرعی)
لباسهای کاراکترهای فرعی، متناسب با ویژگیهای شخصیتیشان طراحی شده است. لباس قرمز، سیاه و سفید ملکهی قرمز همراه با یقههای تیز و جزئیات اغراقآمیز، سلطهگری و بی رحمی او را نمایان میکند. در مقابل،لباس ملکهی سفید با استفاده از تور و پارچهی براق گلدوزی شده، حس آرامش را منتقل میکند. لباسهای مد هتر نیز، با طراحی شلوغ و نامتقارن، دیوانگی و غیر قابل پیشبینی بودن او را به نمایش میگذارند. یکی از ویژگیهای برجستهی لباس مد هتر استفاده از لایههای مختلف پارچه است که هر کدام در رنگها و طرحهای متفاوتی طراحی شدهاند. لباس او شامل جلیقههای کمرنگ، پاپیونهای بزرگ، شلوارهای شلوغ با خطوط راهراه و کفشهای عجیب و غریب است.عکس
عروس مرده
طراحی لباس در عروس مرده از سبک گوتیک الهام گرفته شده و تضادی بین دنیای زندهها و مردگان ایجاد میکند . ویکتور، شخصیت اصلی مرد فیلم، لباسهای کلاسیک ویکتوریایی از رنگهای تیره که با جزئیات ظریف از جملۀ جلیقه و دکمههای بلند طراحی شده را، به تن دارد . این لباسها ظاهری جدی و رسمی به او میدهند که متناسب با شخصیت درونگرا و کمالگرای اوست.
در مقابل، لباس ویکتوریا که نقش معشوقه و شخصیت زن فیلم را دارد، از پارچههای ابریشمی و لطیف به رنگهای آبی کمرنگ و سفید طراحی شده است. طراحی لباس او بیشتر نماد معصومیت، امید و زیبایی است.
لباس عروس مرده که امیلی، شخصیت اصلی زن مرده آن را به تن میکند، بسیار نمادین است. این لباس از پارچههای سفید، خاکی و خاکستری ساخته شده که بازتابی از وضعیت مرگ و دنیای مردگان است. طراحی لباس عروس با چینهای نامنظم، استفاده از پارچههای سرد و بیروح و گلدوزی شده، ناراحتی و کمبود عاطفهای را به تصویرمیکشد که امیلی در طول فیلم تجربه میکند.
لباسهای دنیای زندهها اغلب با رنگهای گرم همراه با بافتهای نرم و رسمیتر طراحی شدهاند؛ در حالی که لباسهای دنیای مردگان سرد، خاکی و غمانگیزتر هستند که برای نشان دادن مرگ و افسردگی بهکار رفتهاند.
Sweeney Todd
این فیلم، داستان یک مرد انتقامجو را روایت میکند که به یک آدمکش تبدیل میشود. کالن اتوود در طراحی لباسهای فیلم “سویینی تاد” از تکنیکهای متعددی برای خلق فضایی گوتیک و تاریک استفاده کرده است. یکی از این تکنیکها استفاده از رنگهای تیره و مات مانند مشکی، خاکستری و قهوهای بود تا شخصیتها احساس تنهایی و تراژدی را منتقل کنند. همچنین، استفاده از پارچههای ضخیم و محکم مانند چرم، پشم و کتان، باعث ایجاد نمایی خشن و جدیتری برای شخصیتهای فیلم شد. سویینی تاد، شخصیت اصلی فیلم که توسط جانی دپ بازی میشود، از لباسهای ساده و تیره استفاده میکند که تناسب کاملی با شخصیت انتقامجو و بیرحم او دارد. او بیشتر با کتهای بلند، پیراهنهای تیره و شلوارهای تنگ دیده میشود. لباسهای نلی لندلو که هلنا بونهام کارتر نقش آن را بازی میکند، از ساتن و تور همراه با دامنهای بلند و پفی تشکیل شده و شخصیت پیچیده و فریبخوردهی او را برجسته میکند.
از فیلمهای برتون تا استایلهای روزمره
تیم برتون با استفاده از شخصیتهای منحصربهفرد خود ترندهای متعددی را به دنیای مد معرفی کرده است. لباس چرمی و تیرهی ادوارد دستقیچی با جزئیات صنعتی، حسی از شکنندگی در فضایی گوتیک را منتقل میکند و بر مد آوانگارد تأثیر گذاشته است. همچنین، استفاده از رنگ مشکی به عنوان یک عنصر کلاسیک، بهرهگیری از چرم، ایجاد تنوع در انتخاب پترنها و استفاده از اکسسوریها برای بیان شخصیت، باعث محبوبیت این سبکها در بین جوانان و طراحان مد شده است. او پیشنهاد میکند که از مد به عنوان ابزاری برای بیان خود استفاده کنید و هویت منحصربهفردتان را به نمایش عموم بگذارید.
تیم برتون معتقد است که لباسها باید مانند یک شخصیت مستقل عمل کنند و به نوعی بخشی از ویژگیهای درونی شخصیتها باشند که در تعامل با دیگر اجزاء فیلم مانند نور، طراحی صحنه و موسیقی، یک تجربهی بصری و احساسی جامع را خلق کنند. به طور کلی، لباسها نقش مهمی در ایجاد ارتباط عمیقتر بین بیننده و شخصیتها دارند.
