طیف گستردهای از پارچه در بازار وجود دارد که هر کدام ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارند. در حالی که بیشتر پارچهها به دو دستهی پارچهی طبیعی (مانند پنبه، پشم و ابریشم) و پارچهی مصنوعی (مانند پلیاستر و اسپندکس / لاکرا) تقسیم میشوند؛ تعدادی منسوج وجود دارد که در این بین قرار میگیرند. یکی از شناخته شده ترین الیاف نیمهمصنوعی ریون یا ویسکوز نام دارد.
پارچه ریون چیست؟
ریون یک الیاف سلولزی نیمه مصنوعی است که کاربرد گستردهای دارد و در همه چیز از لباس تا ملحفه و طناب استفاده میشود. در حالی که الیاف ریون از مواد طبیعی (مانند درختان راش یا بامبو) تولید شده است، تحت پردازش شیمیایی قرار میگیرد و سلولز این درختان را به یک الیاف بشرساخت تبدیل میکنند.
انواع پارچه ریون
پارچه ریون سه دستهی متنوع دارد:
پارچهی ویسکوز (ابریشم مصنوعی)
ویسکوز نوعی پارچهی ابریشم مصنوعی / نیمهمصنوعی است که از خمیر چوب ساخته شده و به عنوان جایگزین ابریشم طبیعی استفاده میشود. پارچهی بافتهشده از الیاف ویسکوز ظاهری زیبا و لمسی مشابه ابریشم دارد. پارچهی ویسکوز کاربردهای بسیار متنوعی دارد و رایجترین نوع ریون محسوب میشود. ویسکوز کمترین استحکام رطوبتی را در بین انواع مختلف ریون دارد، به این معنی که در فرآیند شستشو به احتمال زیاد چروک شده یا شکل خود را از دست میدهد. برای آشنایی کامل با پارچهی ویسکوز مطلب اختصاصی پارچه ویسکوز چیست؟ انواع و کاربرد پارچه ویسکوز را مطالعه کنید.
پارچه مودال
پارچهای نیمهمصنوعی است که از خمیر درخت راش تهیه میشود و عمدتا برای لباس زیر و لباس خواب و وسایل خانه مانند ملحفه و حوله استفاده میشود. Modal اغلب با الیاف دیگر مانند پنبه و اسپندکس برای استحکام بیشتر ترکیب میشود. پارچه مودال به دلیل احساس نرمی و قیمت بالا، یک پارچهی لوکس محسوب میشود. برای آشنایی بیشتر با این مدل پارچه مطلب پارچه مودال چیست؟ ویژگی ها و کاربرد پارچه مودال را مطالعه کنید.
لیوسل
لیوسل شبیه مودال است؛ زیرا با درختان راش تولید میشود. با این حال در فرآیند تولید از مواد شیمیایی کمتری استفاده میشود که پارچهی لیوسل را دوستدار محیط زیست میکند. لیوسل شبیه پنبه است و اغلب با الیاف طبیعی ترکیب میشود. لیوسل جاذبترین نوع ریون است؛ به این معنی که میتواند رطوبت را از پوست جذب کند و همچنان احساس خشکی و خنکی ایجاد کند.
پارچه ریون اسپندکس (ریون لاکرا)
ترکیب الیاف ریون با حداکثر 3 تا 5 درصد لاکرا (کش) پارچهای به نام ریون اسپاندکس میسازد. این پارچه ویژگیهای مطلوب الیاف ریون را دارد و به کمک الیاف کشسان لاکرا مقاومت آن افزایش یافته، در مقابل چروک مقاومتر شده و به راحتی پاره نمیشود.
از مهمترین دلایل ترکیب الیاف مختلف با هم، بهبود ویژگیهای پارچهی نهایی و حذف (کمرنگ) کردن ویژگیهای منفی الیاف است.
پارچه ریون بامبو
برای تهیهی پارچهی ریون بامبو از الیاف تهیهشده از گیاه بامبو استفاده میشود. سلولز موجود در گیاه بامبو در طی فرآیند شیمیایی و فیزیکی خاصی به الیاف ریون تبدیل میشود و پارچهی ریون بامبو را ارائه میدهد.
پارچه ریون مخملی (ریون ولوت)
امروزه پارچههای موجود، از ترکیبی از الیاف بافته میشود. ریون مخمل هم از جمله پارچههای ترکیبی است که از ترکیب این لیف با سایر الیاف تهیه میشود. ترکیب الیاف مختلف، بسته به محصول نهایی متفاوت است.
مراحل تولید پارچه ریون
ریون یک الیاف سلولزی است که از مادهی خامی به نام خمیر چوب (راش، کاج یا بامبو) تولید میشود. در صنعت نساجی ساخت ریون اولیه یک فرآیند چندمرحلهای است:
1- حل کردن خمیر چوب
برای تولید ریون، تولیدکنندگان خمیر چوب را در سود سوزآور که به عنوان هیدروکسید سدیم نیز شناخته میشود، حل میکنند تا آن را به سلولز قلیایی تبدیل کنند.
2- تشکیل زانتات
در مرحله بعد، سلولز قلیایی با دی سولفید کربن برای تشکیل سلولز زانتات به صورت شیمیایی پردازش میشود.
3- تبدیل به رشت
تولیدکنندگان زانتات سلولز را از طریق یک دستگاه سوراخدار به نام اسپینرت که محلول را به رشته تبدیل میکند، عبور میدهند.
4-ایجاد شکل
سپس رشتهها در محلول اسید سولفوریک قرار میگیرند تا به الیاف تبدیل شوند.
5- ایجاد رشتههای نخ
آخرین مرحله در فرآیند تولید، چرخاندن الیاف به رشتههای ظریف ریون است.
ویژگیهای پارچه ریون
1. لطافت و لمسی لطیف: پارچهی ریون بافتی صاف دارد که در لمس نرم به نظر میرسد؛ از نظر راحتی شبیه به الیاف طبیعی مانند پنبه و کتان است.
2. پارچه ریون براق است.
3. پارچهی ریون ریزش زیبایی دارد.ریون ظاهر محکمی ندارد و به عنوان پارچهی لباس ریزش زیبایی ارائه میدهد؛ همچنین میتواند چین و چروک را به خوبی حفظ کند.
4. پارچه ریون جاذب رطوبت است و میزان جذب رطوبت بسیار بالایی نیز دارد. این قابلیت جذب، ریون را به پارچهای ایدهآل برای آب و هوای مرطوب تبدیل میکند. زیرا رطوبت را از پوست جذب میکند.
5. پارچهی ریون قابلیت تنفس بالایی دارد. ریون یک پارچهی طبیعی گرم نیست، به این معنی که گرما را حفظ نمیکند. مواد خنک و قابل تنفس آن، ریون را به پارچهای محبوب برای لباسهای تناسب اندام تبدیل کرده است.
کاربرد پارچه ریون
پارچهی ریون با توجه به لطافت، ریزش و سبکی که دارد یک انتخاب همیشگی در فصل گرم سال است. با توجه به تنوع بالای این پارچه در بازار، انتخابهای متنوعی پیش رو دارید که با این مدل پارچهی تابستانه و الیاف طبیعی بدوزید. امروزه انواع مختلف لباس زنانه و مردانه با تن خور و فیت آزاد از این مدل پارچهی نیمه مصنوعی تولید میشود. در تولید لباس شما هیچ محدودیتی در خلاقیت ندارید، انواع مدل لباس با توجه به تراکم بافت و ضخامت پارچه طراحی و تولید میشود. در هنگام انتخاب مدل باید به این نکته توجه کنید که لباسها باید با فیت آزاد دوخته شوند تا در زمان استفاده به دلیل مقاومت پایین الیاف در این پارچه شاهد باز شدن درز لباس نباشید. با توجه به این نکته، این پارچه در دوخت انواع لباس بهار و تابستانهی آزاد و گشاد کاربرد دارد. همچنین از این پارچه به عنوان کاور و ملحفهی رختخواب استفاده میشود، چرا که منبع گیاهی این پارچه سازگاری بالایی با پوست بدن دارد و در زمان استفاده به شما حس خوشایندی را منتقل میکند.
پارچه ریون برای چه لباسی مناسب است؟
1. پیراهن بلند و آزاد، ریزش مناسب پارچهی ریون آن را به انتخابی عالی برای لباسهایی تبدیل میکند که ظاهری رها و آزاد دارند.
2. لباس ورزشی: قابلیت جذب رطوبت و قابلیت تنفس ریون آن را به گزینهای محبوب برای لباسهای ورزشی تبدیل کرده است و شما را در حین ورزش خنک و خشک نگه میدارد.
3. لباس ابریشمی، ریون میتواند صافی و درخشندگی مشابه ابریشم داشته باشد؛ در حالی که تولید آن ارزانتر و مراقبت از آن آسانتر است. پارچهی ریون به عنوان جایگزینی برای ابریشم در همهی کاربردها محبوب است.
معایب پارچه ریون
پارچه ریون در صورت جذب رطوبت و خیس شدن پارچه، به شدت در برابر کشش ضعیف است و به راحتی دچار پارگی میشود؛ پس لباسهایی که با این مدل پارچه دوخته میشود باید تنخور و فیت آزادی داشته باشد.
با توجه به امکان ایجاد پارگی در لباس با پارچهی ریون و ویسکوز، بعد از شستشو از خشککن استفاده نکنید و لباس خود را در هوای آزاد خشک کنید.
پارچه ریون هم مانند پنبه چروکپذیری بالایی دارد و به راحتی چروک میشود؛ بعد از شستشو پارچه را صاف کنید تا حداقل چروک روی لباس ایجاد شود.
نکات مراقبت و نگهداری از پارچهی ریون
پارچهی ریون لطیف و سبک است و برای افزایش طول عمر لباس خود باید به نکات کوچک ولی مهم زیر توجه کنید:
- برای افزایش عمر پارچه، آن را با دست و در آب سرد یا ولرم (حداکثر ۳۰ درجه سانتیگراد) بشویید و از مایع لباسشویی بدون آنزیم استفاده کنید تا به الیاف آسیب نرسد. برای جلوگیری از تغییر شکل و کشیدگی پارچه، آن را به آرامی در آب حرکت دهید.
- برای شستوشوی پارچهی ریون در ماشین لباسشویی آن را در کیسهی شستوشو قرار دهید و از دستور شستوشوی دور ملایم (Delicate) استفاده کنید. پارچه را بعد از شستوشو به آرامی فشار دهید تا آب اضافه خارج شود، اما از چلاندن آن پرهیز کنید.
- پارچهی ریون را روی یک سطح صاف و در سایه پهن کنید. آویزان کردن میتواند باعث کشیدگی و تغییر شکل آن شود. حرارت بالای خشککن ممکن است باعث جمع شدن و آسیب به پارچه شود، پس از خشککن لباسشویی با دما و دور بالا استفاده نکنید.
- برای اتوکشی لباس با پارچهی ریون از دمای متوسط یا کم اتو استفاده کنید. همچنین برای جلوگیری از برق افتادن و سوختگی، هنگام اتو کردن یک پارچهی نخی روی آن قرار دهید.
- در زمان نگهداری و انبار کردن لباسهای خود در حد فاصل تغییر فصلها، بهتر است لباسهای ریون خود را تا کرده و در کمد نگه دارید؛ زیرا آویزان کردن طولانیمدت باعث کشیدگی آنها میشود. این پارچه در برابر نور مستقیم و رطوبت زیاد آسیبپذیر است؛ پس باید دور از رطوبت و نور مستقیم خورشید نگهداری شود و آن را در یک کاور پارچهای قرار دهید.
منابع :
www.masterclass.com
sustainablereview.com
www.sustainablejungle.com
